27 listopada 2024 r. Trybunał Konstytucyjny (TK) rozpoznał wniosek Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego dotyczący nauki religii w publicznych przedszkolach i szkołach. Chodzi o rozporządzenie z 1 sierpnia 2024r., z mocą obowiązywania od 1 września.
Trybunał uznał, że rozporządzenie to stanowi naruszenie art. 25 ust. 3 Konstytucji, tj. zasadę konsensualnego sposobu regulowania relacji między państwem a kościołami. Skutkiem wyroku Trybunału jest utrata mocy kwestionowanego rozporządzenia w całości.
Więcej:
– Minister edukacji wydał rozporządzenie jednostronnie, ignorując stanowiska przedstawicieli kościołów
Zgodnie z Konstytucją RP, Orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne oraz podlegają niezwłocznemu ogłoszeniu w organie urzędowym, w którym akt normatywny był ogłoszony.
Rozporządzenie z 1 sierpnia 2024r. było ogłoszone w Dzienniku Ustaw, dlatego orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego w sprawie tego rozporządzenia powinno było się ukazać w tym dzienniku.
Rządowe Centrum Legislacji jest państwową jednostką organizacyjną podległą Prezesowi Rady Ministrów. Jednym z zadań centrum jest wydawanie, z upoważnienia Prezesa Rady Ministrów, Dziennika Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej oraz Dziennika Urzędowego Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”.
___________________________
Pytania do Joanny Knapińskiej, prezes Rządowego Centrum Legislacji:
– Dlaczego orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z 27 listopada br. (U 10/24) nie zostało ogłoszone w Dzienniku Ustaw?
– Kiedy to orzeczenie będzie ogłoszone?
___________________________
Pytania do Bogdana Święczkowskiego, prezesa Trybunału Konstytucyjnego:
– Kiedy (dzień) Prezes Trybunału zarządził ogłoszenie orzeczenia TK z 27 listopada 2024 r.?
– Która ustawa o Trybunale Konstytucyjnym ma obecnie moc obowiązującą?
==========
Ciekawostka
W czasie, kiedy Adam Bodnar (obecny minister sprawiedliwości) był Rzecznikiem Praw Obywatelskich, pismem z 17 marca 2016r. zwrócił się do ówczesnej prezes Rządowego Centrum Legislacji o podanie przyczyny nieopublikowania wyroku Trybunału Konstytucyjnego K 47/15.
W piśmie czytamy między innymi:
W dniu 9 marca 2016 r. Trybunał Konstytucyjny wydał wyrok w sprawie o sygn. akt K 47/15. (…)
Stosownie do art. 190 ust. 2 Konstytucji, orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego w sprawach wymienionych w art. 188 Konstytucji podlegają niezwłocznemu ogłoszeniu w organie urzędowym, w którym akt normatywny był ogłoszony.(…) Na organie wydającym dziennik urzędowy spoczywa więc prawny obowiązek ogłoszenia aktu normatywnego, w tym także orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego.
Zgodnie z powyższym, wyrok Trybunału Konstytucyjnego w sprawie o sygn. akt K 47/15 powinien zostać niezwłocznie ogłoszony w Dzienniku Ustaw. Stosownie bowiem do art. 190 ust. 3 zdanie 1 Konstytucji, orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.
Art. 21 ust. 1 pkt 1 ustawy o ogłaszaniu aktów normatywnych stanowi, że Dziennik Ustaw wydaje Prezes Rady Ministrów przy pomocy Rządowego Centrum Legislacji. Z kolei z brzmienia art. 105 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 2015 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz.U. z 2016 r. poz. 293; dalej: ustawa o Trybunale) wynika, że orzeczenia Trybunału ogłasza się na zasadach i w trybie określonych w Konstytucji oraz ustawie o ogłaszaniu aktów normatywnych. W omawianym kontekście istotne znaczenie ma treść art. 105 ust. 2 ustawy o Trybunale, który przewiduje, że ogłoszenie orzeczeń Trybunału zarządza Prezes Trybunału. Z powyższego w sposób niebudzący wątpliwości wynika, że ustawodawca nie pozostawił decyzji o publikacji wyroku Trybunału Konstytucyjnego swobodnemu uznaniu Prezesa Rządowego Centrum Legislacji, ani ocenie Prezesa Rady Ministrów.
Ludwika Stas
M. Branicka
foto: Pixabay
______________________
Aktualizacja: 28 grudnia
Nie otrzymaliśmy odpowiedzi od prezesa Trybunału Konstytucyjnego oraz prezes Rządowego Centrum Legislacji.
Pytania zadaliśmy ponownie.
cdn.
___________________________
Aktualizacja: 1 stycznia 2025
Z upoważnienia Prezesa Rządowego Centrum Legislacji – Piotr Ołdak, dyrektor Departamentu Prawnego i Kształcenia w Rządowym Centrum Legislacji:
– W odpowiedzi na wystąpienie z dnia 16 grudnia 2024 r., dotyczące ogłoszenia rozstrzygnięcia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 listopada 2024 r. sygn. akt U 10/24 Rządowe Centrum Legislacji, informuje, co następuje.
Zgodnie z uchwałą Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 6 marca 2024 r. w sprawie usunięcia skutków kryzysu konstytucyjnego lat 2015-2023 w kontekście działalności Trybunału Konstytucyjnego (M.P. poz. 198) naruszenia Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i prawa w działalności Trybunału Konstytucyjnego przybrały skalę, która uniemożliwia temu organowi wykonywanie ustrojowych zadań w zakresie kontroli konstytucyjności prawa, w tym ochrony praw człowieka i obywatela.
Jednocześnie wskazania wymaga, że w uchwale nr 162 Rady Ministrów z dnia 18 grudnia 2024 r. w sprawie przeciwdziałania negatywnym skutkom kryzysu konstytucyjnego w obszarze sądownictwa (M.P. poz. 1068) Rada Ministrów uznała, że Trybunał Konstytucyjny w aktualnym składzie jest niezdolny do wykonywania zadań określonych w art. 188 i art. 189 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Zgodnie z wynikającą z art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasadą legalizmu organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Zasada ta odnosi się również do ogłaszania aktów prawnych. Z tego względu obowiązek ogłaszania orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego w dziennikach urzędowych może dotyczyć wyłącznie aktów, które zostały przyjęte przez uprawniony organ w procedurze przewidzianej prawem. Mając powyższe na względzie, Rada Ministrów wyraziła stanowisko, zgodnie z którym ogłaszanie w dziennikach urzędowych rozstrzygnięć Trybunału Konstytucyjnego mogłoby doprowadzić do utrwalenia stanu kryzysu praworządności. Wobec tego Rada Ministrów uznała, że nie jest dopuszczalne ogłaszanie dokumentów, które zostały wydane przez organ nieuprawniony.
Zgodnie bowiem z uchwałą Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 6 marca 2024 r. w sprawie usunięcia skutków kryzysu konstytucyjnego lat 2015- 2023 w kontekście działalności Trybunału Konstytucyjnego uwzględnienie w działalności organu władzy publicznej rozstrzygnięć Trybunału Konstytucyjnego wydanych z naruszeniem prawa może zostać uznane za naruszenie zasady legalizmu przez te organy.
Obsługa Medialna Trybunału Konstytucyjnego:
– Strona internetowa Trybunału Konstytucyjnego trybunal.gov.pl jest równocześnie Biuletynem Informacji Publicznej. Żądane przez Panią informacje zostały umieszczone odpowiednio w zakładce „Wiadomości” oraz w zakładce „O Trybunale” – „Akty normatywne”.
========
Komentarz
Zarządzenie Prezesa TK o publikacji wyroku U 10/24 jest z datą 28 listopada 2024r.
Co do pytania: Która ustawa o Trybunale Konstytucyjnym ma obecnie moc obowiązującą, to raczej pytanie to nie zostało zrozumiane. Na podstronie „Akty normatywne” jako obowiązujące wskazane są trzy ustawy o TK z 2016r.
Mamy jednak nowe ustawy o TK z 13 września 2024r., które prezydent RP skierował do… TK w trybie kontroli prewencyjnej.
Skoro jednak, jak twierdzi Rada Ministrów, Trybunał Konstytucyjny w aktualnym składzie jest niezdolny do wykonywania zadań określonych w art.188 i art.189 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej – to które ustawy są obowiązujące?
Warto dodać, że 19 grudnia obecny prezes TK wydał oświadczenie, w którym uznał, że uchwała Rady Ministrów z dnia 18 grudnia 2024 r. „w sposób oczywisty nie wywołuje skutków prawnych”.