Gmina Łaszczów ma ustanowioną hipotekę przymusową w wysokości ponad 4.300 zł w dziale IV nieruchomości, której właścicielem jest pani Monika. Hipoteka obejmuje zaległości podatkowe za lata 2009 – 2013.
Czytelniczka wniosła do tomaszowskiego sądu pozew w sprawie uzgodnienia treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. W pozwie napisała, że doszło do wygaśnięcia zobowiązania podatkowego na skutek przedawnienia.
W pozwie czytamy między innymi:
Zgodnie z art. 70 § 1 o.p. zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Przepis art. 70 § 8 o.p. stanowi z kolei, że nie ulegają przedawnieniu zobowiązania podatkowe zabezpieczone hipoteką lub zastawem skarbowym, jednakże po upływie terminu przedawnienia zobowiązania te mogą być egzekwowane tylko z przedmiotu hipoteki lub zastawu.
Wprowadzony do ustawy z dniem 1 stycznia 2003 r. przepis art. 70 § 8 o.p. ma identyczne brzmienie jak wcześniej obowiązujący przepis art. 70 § 6 o.p., który został uznany za niezgodny z Konstytucją wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 października 2013 r., SK 40/12 (OTK-A 2013/7/97).
Zgodnie ze stanowiskiem Trybunału Konstytucyjnego zawartym w uzasadnieniu wyroku z dnia 8 października 2013 r. (SK 40/12) – Trybunał wyjaśnił, że choć zakwestionowany przepis art. 70 § 6 o.p. od 1 stycznia 2003 r. nie miał już zastosowania do nowych zabezpieczeń należności podatkowych z uwagi na utratę mocy obowiązującej, to zawarta w nim norma prawna została powtórzona i rozszerzona (o zastaw skarbowy) w art. 70 § 8 o.p. Ten ostatni przepis nie był wprawdzie formalnie przedmiotem orzekania, lecz w sposób oczywisty mają do niego odpowiednie zastosowanie te same zastrzeżenia konstytucyjne, które zostały podniesione w wyroku. Trybunał wskazał, że z punktu widzenia Konstytucji, podczas kontroli podatkowej nie jest dozwolone ani uzależnianie terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych od tego, w jaki sposób zostały one zabezpieczone, ani dopuszczenie do sytuacji, w której zobowiązania tak wyodrębnionej kategorii podatników nigdy się nie przedawniają. Zdaniem Trybunału uzasadnia to konieczność podjęcia przez ustawodawcę pilnych działań zmierzających do wyeliminowania z systemu prawnego art. 70 § 8 o.p.
Sąd Najwyższy natomiast w wyroku z dnia 17 marca 2016 r., V CSK 377/15 (OSNC 2016/12/148) orzekł, że jeżeli Trybunał Konstytucyjny stwierdził niezgodność określonego przepisu ustawy z Konstytucją, to sąd może odmówić zastosowania w rozpoznawanej sprawie identycznie brzmiącego przepisu tej ustawy. Sąd Najwyższy wyjaśnił przy tym, że niezgodność z Konstytucją dotyczy określonej normy prawnej, którą przepis wyraża, a nie jednostek redakcyjnych, pełniących wyłącznie rolę porządkującą wewnątrz aktu prawnego, w którym się znajduje. Powinnością ustawodawcy jest przepis ten z ustawy usunąć wraz z ogłoszeniem wyroku Trybunału, gdyż w przeciwnym wypadku doszłoby się do wniosku o możliwości dowolnego zmieniania numeracji przepisów w ustawach, np. w razie tworzenia tekstu jednolitego i omijania w ten sposób (nie wykonywania) wyroków Trybunału Konstytucyjnego. Za zbędną powinno się uznać potrzebę powtórnego rozpatrywania przez Trybunał zgodności, tym razem art. 70 § 8 o.p. z Konstytucją, skoro przepis ten, co do kwestii, z powodu której orzeczona została jego niekonstytucyjność, się nie zmienił.
____________________
Urodzona w 1979 roku w Hrubieszowie Jolitta Pokrywiecka ma zgromadzone z mężem ponad 130.000 zł, jest właścicielem domu o pow. 140 m2 oraz gospodarstwa rolnego o pow. 16,5 ha. Z ruchomości, wspólnie z mężem posiada samochód marki Volvo XC40 z 2024r. (dane z oświadczenia majątkowego)
Sprawa objęta przez MDSS. 
M. Branicka
K. Czartoryski
foto: Pixabay