17 grudnia ubiegłego roku na stronie Głównego Inspektoratu Sanitarnego ukazał się miniporadnik „Bezpieczna żywność na święta”.
Anonimowy autor poradnika, przed zakupem żywności zaleca:
- Sprawdzaj datę ważności – upewnij się, że nie jest przekroczona.
- Oceniaj stan opakowania – unikaj produktów, których opakowanie jest uszkodzone, zgniecione lub otwarte.
- Zwracaj uwagę na wygląd i zapach – jeśli coś wydaje się podejrzane, nie kupuj.
- Sprawdzaj etykiety – zgodnie z przepisami powinny zawierać informacje o składnikach, wartościach odżywczych i sposobie przechowywania.
- Kupuj w sprawdzonych miejscach – wybieraj znane sklepy, sprzedawców czy też funkcjonujące od lat bazary.
- Unikaj sprzedaży pokątnej, kupowania od przypadkowych i niesprawdzonych sprzedawców.
- Uważaj na wyjątkowo atrakcyjne oferty cenowe, szczególnie w przypadku sprzedaży internetowej i promocji. Mogą to być produkty na końcu terminu ważności.
Jak nietrudno zauważyć, w poradniku nie ma nic o szkodliwych dodatkach w żywności, np. konserwantach.
_________________________________________
Pytania do Głównego Inspektoratu Sanitarnego:
– Czy żywność zawierająca konserwanty oraz syrop glukozowo-fruktozowy – to żywność bezpieczna?
– Czy przedstawiona w artykule:
– Fattorie Del Duca – ekskluzywne smaki kuchni włoskiej (1). E420, E450, E451, E452, E621, E631, E627, E160c, E202…
Fattorie Del Duca – ekskluzywne smaki kuchni włoskiej (1). E420, E450, E451, E452, E621, E631, E627, E160c, E202… (aktualizacja: 13.10, 27.10, 05.01.25r.)
sałatka morska z warzywami, w której składzie jest wiele dodatków, w tym dziewięć z grupy E – to bezpieczna żywność?
– A może bezpieczna żywność to niekoniecznie to samo, co zdrowa żywność?
Pola Neis, M. Branicka
foto: Pixabay
_______________________
Aktualizacja: 17 stycznia
Agata Kubel-Grabau, naczelnik wydziału, Departament Promocji Zdrowia i Komunikacji Społecznej, Główny Inspektorat Sanitarny:
– Główny Inspektorat Sanitarny nie przedstawia stanowisk ani nie wydaje opinii na temat poszczególnych środków spożywczych, ich składu czy zastosowanych dodatków do żywności.
Przepisy prawa żywnościowego określają wymagania zdrowotne dla żywności, w tym dotyczące m.in. dopuszczalnych maksymalnych poziomów zanieczyszczeń czy pozostałości pestycydów oraz stosowania niektórych substancji/ składników do żywności np. dodatków do żywności. Przepisy krajowe w Polsce dotyczące bezpieczeństwa żywności są zgodne w tym zakresie z przepisami unijnymi. Żywność zgodna ze szczegółowymi wymaganiami wynikającymi z przepisów prawa żywnościowego jest uważana za bezpieczną i może być wprowadzana do obrotu na terytorium Unii Europejskiej.
Zgodnie z podstawową zasadą żywność znajdująca się w obrocie nie może być niebezpieczna dla zdrowia i życia człowieka, a podmioty działające na rynku spożywczym mają obowiązek zapewnić, na wszystkich etapach produkcji, przetwarzania i dystrybucji, zgodność tej żywności z wymaganiami prawa żywnościowego. [1]
Stosowanie dodatków do żywności do żywności w Unii Europejskiej, w tym także w Polsce, jest dozwolone na podstawie przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1333/2008 z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie dodatków do żywności (Dz. Urz. UEL 354 z dnia 31.12.2008 r. z późn. zm.).
Rozporządzenie to zawiera szczegółowe przepisy dotyczące stosowania dodatków do żywności, tzn. określa, jakie substancje i w jakich dawkach mogą być dodawane do określonych środków spożywczych. Oznacza to również, że nie można stosować do żywności dodatków, jeżeli nie zostało to określone w tym rozporządzeniu.
Zgodnie z art. 6 tego rozporządzenia dodatki do żywności są substancjami, które w normalnych warunkach nie są spożywane same jako żywność, ale są dodawane do środków spożywczych i mogą być stosowane w produkcji żywności, pod warunkiem że:
* na proponowanym poziomie stosowania nie stanowią, w oparciu o dostępne dowody naukowe, zagrożenia dla zdrowia konsumentów;
* istnieje uzasadniony wymóg technologiczny, który nie może zostać spełniony w inny sposób, możliwy do zaakceptowania ze względów ekonomicznych i technologicznych;
* ich użycie nie wprowadza konsumenta w błąd.
Proces dopuszczania dodatków do żywności do spożycia przez ludzi jest złożony, a jednym z najważniejszych kryteriów jest ocena bezpieczeństwa substancji dodatkowej pod kątem zdrowia konsumenta. W Unii Europejskiej oceny tej dokonuje Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA), a przed rokiem 2002 oceny takiej dokonywał Naukowy Komitet ds. Żywności. EFSA przy dokonywaniu oceny bezpieczeństwa substancji dodatkowych opiera się na wynikach najnowszych badań toksykologicznych, chemicznych i biologicznych.
Akceptację uzyskują substancje, które zostały poddane wszechstronnym badaniom toksykologicznym, a ich wyniki nie budzą zastrzeżeń. W oparciu o wyniki badań ustanawia się poziomy stosowania określonej substancji dodatkowej oraz określa się akceptowalne, dzienne pobranie (ADI) substancji. Wartość ta oznacza ilość substancji (wyrażonej w mg/kg masy ciała człowieka/dzień), która może być pobrana przez człowieka ze wszystkich źródeł przez całe życie bez szkody dla zdrowia i życia człowieka. Zazwyczaj wartość dziennego pobrania jest ok. 100-krotnie niższa od ilości substancji, przy której nie obserwowano negatywnego wpływu na organizmy zwierząt doświadczalnych.
Pobranie danej substancji dodatkowej z żywnością nie może przekraczać wartości ADI.
Przepisy prawne nie nakładają obowiązku stosowania dodatków do żywności w produkcji żywności. W związku z tym to producent na zasadzie dobrowolności podejmuje decyzje o użyciu do produkcji żywności określonych dodatków do żywności, co powinno być uzasadnione określonym procesem technologicznym oraz zgodne z wymienionym powyżej zasadami. Dodatki do żywności stosowane zgodnie z obowiązującymi przepisami nie stanowią zagrożenia dla zdrowia konsumenta w świetle dostępnych wyników badań naukowych.
Rozpowszechnione w języku potocznym wyrażenie „zdrowa żywność” nie jest w żaden sposób definiowane w przepisach prawa żywnościowego. Zatem nie ma podstaw, aby w odniesieniu do jakiegoś rodzaju żywności czy konkretnego środka spożywczego używać określenia „zdrowa żywność”, bowiem każdą żywność znajdującą się w obrocie należy uznać za bezpieczną, chociaż ze względów żywieniowych może nie być zalecana do spożywania w nadmiernych ilościach lub przez określone grupy konsumentów.
W związku z powyższym żywność, która zawiera dodatki do żywności (słodziki, konserwanty, barwniki) albo składniki takie jak syrop glukozowo-fruktozowy, który jest zamiennikiem cukru, to żywność bezpieczna dla konsumenta.
Natomiast rozpatrując kwestie składu różnego rodzaju żywności ogólnego spożycia (np. sałatka morska z warzywami jest żywnością ogólnego spożycia), która jest przeznaczona dla wszystkich konsumentów, należy mieć na względzie ogólnodostępne zalecenia dotyczące spożycia niektórych rodzajów żywności i poszczególnych składników.
Zgodnie z zaleceniami pewne rodzaje środków spożywczych ze względu na wysoką zawartość tłuszczów, soli , cukrów prostych czy innych składników nie są zlecane do spożycia, co nie oznacza że żywność taka nie może być spożywana i należy ją uznać za szkodliwą lub niezdrową.
Dlatego ważną kwestią jest właściwy dobór produktów i ewentualne korzystanie przy tym z zaleceń i porad żywieniowych szeroko rozpowszechnianych w ramach edukacji żywieniowej prowadzonej przez jednostki naukowe zajmujące się żywnością i żywieniem, w tym również w środkach masowego przekazu. W tym zakresie można korzystać z zaleceń dotyczących odpowiedniego poziomu wartości odżywczej i zapotrzebowania energetycznego stosownie do wieku, płci, aktywności fizycznej czy stanu zdrowia.
Konsument, dokonując wyboru żywności spośród produktów znajdujących się w obrocie, powinien kierować się informacjami zawartymi na opakowaniu środków spożywczych. Informacje dostarczane poprzez znakowanie środków spożywczych dają możliwość świadomego dokonywania wyborów zaspokajających indywidualne potrzeby żywieniowe oraz preferencje co do składu produktu, jego wartości energetycznejoraz zawartości niektórych składników, np. cukru, zamienników cukru czy dodatków do żywności.
Źródłem wiedzy o produkcie oferowanym do sprzedaży jest etykieta na opakowaniach jednostkowych i informacje dostępne w miejscu sprzedaży detalicznej. Duża część informacji w oznakowaniu dostarczana jest
konsumentom obowiązkowo [2]. Na opakowaniu środka spożywczego zamieszcza się obowiązkowo informacje dotyczące m.in.: nazwy środka spożywczego, wykazu składników, wszelkich składników lub substancji pomocniczych powodujących alergie lub reakcje nietolerancji, ilości określonych składników lub kategorii składników.
W przypadku obecności w produkcie dodatków do żywności w składzie produktu a etykiecie należy podać ich nazwę lub numeru E wg systemu oznaczeń Unii Europejskiej oraz nazwę funkcji technologicznej, jaką pełni ona w danym środku spożywczym, np. barwnik, regulator kwasowości, substancja słodząca.
[1] Wynika to z art. 14 i 17 rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. Urz. WE L 31 z 01.02.2002, str. 1-24; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 6, str. 463).
[2] Wymagania dotyczące znakowania środków spożywczych zostały określone w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r. w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności (…)(Dz. Urz. UE L 304 z 21.11.2011, str. 18).
=========
Komentarz
Żywność z dodatkiem słodzików, syntetycznych konserwantów, sztucznych barwników czy syropu glukozowo-fruktozowego jest niebezpieczna dla zdrowia, gdyż może być powodem licznych chorób. Tego twierdzenia nie trzeba nawet uzasadniać.
Skoro jest potencjalnie niebezpieczna, to trudno uznać, że jest bezpieczna wg jakichś norm czy rozporządzeń.
Osoba zdroworozsądkowa nie ma żadnych trudności w określeniu, czym jest zdrowa żywność. Fakt, że wyrażenie to nie jest w żaden sposób definiowane w przepisach prawa żywnościowego, to tylko źle świadczy o tych przepisach.
Generalnie, zdrowa żywność to taka, która „żywi” jednocześnie nie szkodząc. Gdyby przyjąć taką definicję, to okazałoby się, że zdecydowana większość przetworzonej żywności nie ma nic wspólnego ze zdrową żywnością.
Może to jest powód, dla którego nie ma urzędniczej definicji zdrowej żywności.
Kontynuacja artykułu:
– Główny Inspektorat Sanitarny: „Żywność, która zawiera dodatki do żywności (słodziki, konserwanty, barwniki) albo składniki takie jak syrop glukozowo-fruktozowy, który jest zamiennikiem cukru, to żywność bezpieczna dla konsumenta”. Sprawdzamy!
——————–
Przeczytaj także:
– Chefs Culinar – Biała Księga
– kuchniavikinga.pl – Alarm dziennikarski dotyczący posiłków oferowanych przez serwis internetowy
Zobacz także: